Geschiedenis

Kastanjes

Kastanjes

Geschiedenis van de kastanje

De kastanje dateert waarschijnlijk nog uit de prehistorie, er zijn tekenen van teelt die uit 2000 v.C. stammen, en het zou een van de eerste voedsels kunnen zijn voor de mens. De Europese kastanjeboom vindt zijn oorsprong in Griekenland,  en deze is inmiddels geexporteerd naar Amerika, waar de inheemse kastanje die al door de indianen geteeld werd met uitsterven bedreigd werd door een schimmelinfectie die zich vanaf 1904 over het continent verspreidde via besmette Aziatische kastanjebomen die op Long Island, New York geplant waren. Deze infectie roeide in 40 jaar tijd tussen de 3 en 4 miljard kastanjebomen uit, slechts enkele kleine bossen in Californië en enkele noordwestelijke staten bleven gespaard. Ironisch genoeg worden de Aziatische rassen tegenwoordig gekruist met de Amerikaanse om ze juist resistent te maken tegen ziektes.

In Griekse en Romeinse literatuur wordt geschreven over geneeskrachtige eigenschappen van kastanjes, maar ook over winderigheid als gevolg van overdaad.

In de middeleeuwen staat de kastanje bekend als het overlevingsvoedsel voor hele volksstammen in gebieden waar tarwe niet groeide, met name in de strenge wintermaanden, en in de 16e eeuw werden gepofte kastanjes al in de straten van Rome verkocht. Omdat kastanjes slechts drie maanden vers blijven, en het transport naar het noorden in de 18e en 19e eeuw nog niet zo snel ging als tegenwoordig, zijn ze lange tijd het voedsel gebleven voor de boeren in de heuvelrug van Turkije tot aan Portugal, en de bewoners van de omliggende plaatsen.

Begin 19e eeuw bedacht de apotheker Antoine Parmentier, de “uitvinder” van de aardappel als voedingsmiddel voor de mens, een manier om suiker uit kastanjes te produceren, en de kastanje had goede kans om de basis te worden voor de Franse suikerindustrie, ware het niet dat Napoleon de voorkeur gaf aan suikerbieten.

In het begin van de twintigste eeuw werden kastanjes nog gebruikt als vervanging van graan, en van het meel werd zelfs brood gebakken. Hun populariteit was toen echter al een hele tijd op zijn retour, als gevolg van de concurrentie van tarwe vanaf de 17e eeuw, hun reputatie als armeluisvoedsel in de 18e eeuw en boomziektes in de 19e eeuw.

Het drogen van de kastanjes gebeurde vroeger door ze ongeveer 2 weken in rieten manden te roken boven een constant vuur. Hiervoor werden speciale “rookhutten” gebouwd. Vervolgens werden de noten in een doek gewikkeld en tegen de muur geslagen, waardoor de schillen eenvoudig braken, omdat de noot gekrompen was door het drogingsproces. Omdat gedroogde kastanjes daardoor makkelijker te pellen waren, scheelde dit de boeren veel tijd. Anders waren er wel 3 manuren nodig om genoeg kastanjes te pellen voor een gemiddeld boerengezin.

Kunnen noten helpen het risico op hart- en vaatziekten te verlagen?

Je kunt eigenlijk niet om noten heen als je de kans wil verkleinen dat je hart- en vaatziekten krijgt. Studies tonen aan dat door elke dag een handjevol noten (ongeveer 30 gram) te eten, het risico op hart- en vaatziekten met 30 tot 50% verlaagd wordt. Zelfs mensen die maar één keer per week een handjevol noten eten hebben al minder vaak hart- en vaatziekten dan mensen die helemaal geen noten eten.

Er zijn niet minder dan 11 redenen waarom noten beschermen tegen hart- en vaatziekten:

Noten:

  • zijn een rijke bron van gezonde vetten
  • bevatten plantaardige omega-3 vetzuren
  • houden je cholesterol in balans
  • zijn een goede bron van fytosterolen
  • verminderen de oxidatie van cholesterol
  • zijn cholesterolvrij
  • werken ontstekingremmend
  • zijn een rijke bron van antioxidanten en fytochemicaliën
  • zijn een bron van arginine
  • bevatten foliumzuur vitamine B11
  • bevatten voedingsvezels

Meer informatie over hoe noten de kans op hart- en vaatziekten verlagen.

Wat voor effect hebben noten op de bloedsuikerspiegel?

Van voedingsmiddelen die voldoende koolhydraten bevatten, kan de glycemische index worden bepaald. De glycemische index is een maat voor hoe hoog en hoe snel de bloedsuikerspiegel stijgt na het eten van het voedingsmiddel. Noten bevatten niet veel koolhydraten, zodat ze geen GI hebben.

Noten hebben echter wel een GI-verlagend effect op ander eten: ze verlagen de totale glycemische index van een maaltijd. Dit betekent dat noten de stijging van de bloedsuikerspiegel na het eten vertragen en verminderen.

Een hoge bloedsuikerspiegel na het eten kan leiden tot diabetes en draagt ​​bij aan diabetes gerelateerde complicaties. Als je voeding met een lage glycemische index eet, verlaag je het risico op diabetes type 2 en kun je de bijbehorende complicaties beperken. Kastanjes wijken hierin af ten opzichte van de andere noten omdat ze vetarm zijn en wel koolhydraten bevatten. Ze hebben echter een lage glycemische index (GI = 54) en zijn dus een goed alternatief voor aardappelen in stoofschotels en voor tarwemeel in pannenkoeken.

Vind hier heerlijke recepten waarin noten verwerkt zijn.

 

Zijn noten glutenvrij? Kunnen mensen met Coeliakie noten eten?

Rauwe noten, geroosterde noten en gebrande noten zijn glutenvrij op voorwaarde dat er geen andere smaakstoffen zijn toegevoegd, zoals bij borrelnootjes. Mensen met coeliakie of een andere vorm van glutenintolerantie kopen ze dus het beste bij een notenspeciaalzaak. Als je noten in de supermarkt koopt, controleer dan altijd de ingrediënten op additieven die gluten kunnen bevatten zoals verdikkingsmiddelen of maltodextrine. Notenmeel zoals amandelmeel, hazelnootmeel of kastanjemeel is een geweldig glutenvrij alternatief voor tarwemeel. Door noten toe te voegen aan een glutenvrij dieet kan ook helpen om het voedingsstoffengehalte van het dieet te verbeteren, omdat coeliakiepatiënten al zo vele glutenbevattende voedingsmiddelen moeten vermijden.

Veel speciale glutenvrije recepten maken bovendien al gebruik van gemalen noten in plaats van tarwemeel.

 

Kunnen zwangere vrouwen noten eten? En tijdens de borstvoeding?

Als je zwanger bent of borstvoeding geeft, kunnen noten helpen om de extra benodigde voedingsstoffen zoals calcium, foliumzuur, ijzer en omega-3 vetten aan te vullen. Noten zitten boordevol voedingsstoffen en leveren een breed scala aan belangrijke vitamines en mineralen, en ze zijn bovendien een geweldige bron van eiwitten voor vegetariërs. Noten zijn zeker veilig om te eten tijdens de zwangerschap: medisch specialisten zeggen dat er geen bewijs is dat hetgeen een vrouw eet tijdens de zwangerschap of borstvoeding, invloed heeft op de kans dat hun kind een allergie ontwikkelt. In tegendeel, er zijn zelfs al onderzoeken die aantonen dat het eten van noten tijdens de zwangerschap en borstvoeding de kans op een notenallergie verkleint.

Lees ook onze blog over noten en zwangerschap.

 

Op welke leeftijd kunnen kinderen voor het eerst noten eten?

Vaak werd aanbevolen om kinderen pas noten te geven als ze 12 maanden oud zijn, om het risico op allergieën te verminderen, maar er is weinig bewijs dat dit ook echt helpt. Integendeel, het uitstellen van kinderen in contact brengen met etenswaren kan juist het tegenovergestelde effect hebben. Notenpasta’s zijn een lekkere en voedzame manier om kinderen kennis te laten maken met de smaak van de gezondste snack. Hele noten kun je aan kinderen het beste pas geven als ze vijf jaar oud zijn, om te voorkomen dat ze zich verslikken.

Lees meer over waarom noten gezond zijn voor kinderen.

 

Zijn geweekte amandelen gezonder dan niet geweekte amandelen?

Door amandelen ongeveer 8 tot 12 uur te weken in water en ze vervolgens langzaam te laten drogen, wordt de ontkieming van de zaad gestart. Een kiemende zaad begint een gedeelte van de opgeslagen eiwitten, zetmeel (koolhydraten) en olie in vormen om te zetten in voedingsstoffen die de jonge spruit om wortels en scheuten te laten groeien. Ook de chemische samenstelling van het zaad zal veranderen.

Vaak wordt gezegd dat geweekte amandelen makkelijker te verteren zijn, omdat de hoeveelheid fytinezuur afneemt. Dit is een plantaardige stof die zich bindt aan mineralen zoals ijzer en zink, waardoor het moeilijk door het lichaam op te nemen is. Er zijn talrijke studies naar de effecten van het laten inweken van granen en peulvruchten die aantonen dat de hoeveelheid fytinezuur in de zaden afneemt. Er is nog geen onderzoek gedaan naar de effecten van het laten weken van amandelen. Er is dus weinig wetenschappelijk bewijs voor welke veranderingen er optreden in geweekte amandelen (of andere noten): hoe lang ze moeten weken voordat er veranderingen plaatsvinden en of eventuele veranderingen die zich voordoen ook tot een verschil in voedingswaarde leiden. Fytinezuur is ook een antioxidant, en kan bescherming bieden tegen kanker en andere ontstekingsziekten, zodat verlaging van de ingenomen hoeveelheid niet altijd wenselijk is.

Wat we wel weten is dat amandelen en andere noten (al dan niet geweekt) belangrijke voordelen voor de gezondheid hebben: een handjevol per dag kan helpen tegen een hoog cholesterolgehalte, hart- en vaatziekten en diabetes, maar ook om op gewicht te blijven en de het hongergevoel tegen te gaan. De enige theoretische voordelen van het weken van amandelen zouden te maken hebben met hoe makkelijk ze te verteren zijn, niet iets wat voor de gemiddelde westerling met een gezond voedingspatroon relevant is. In landen waar een beperkt aantal voedingsmiddelen gegeten worden, bijvoorbeeld wanneer er hoofdzakelijk maïs, gerst en andere granen gegeten worden, kan de inname van fytinezuur hoog zijn, en kan er een tekort zijn aan andere voedingsstoffen als ijzer en zink. In deze landen kunnen de effecten van de traditionele bereiding van voedsel, zoals het weken, kiemen en fermenteren van granen om het fytinegehalte te verlagen wel van belang zijn.

Hoewel we niet weten of het vezelgehalte van geweekte amandelen verandert, weten we wel dat de voedingsvezels in rauwe amandelen ervoor zorgen dat een deel van de vetzuren in amandelen niet in het lichaam wordt opgenomen, maar wordt uitgescheiden. Mensen die noten eten hebben meer vet in hun ontlasting en dit is een van de wijzen waarop noten kunnen helpen bij het afvallen en op gewicht te blijven.

Dus al dan niet geweekte amandelen en andere noten zijn voedzame en gezonde snacks. Lees ook 5 redenen waarom amandelen goed zijn voor sporters.

 

Wat is de gezondste noot?

Vaak worden walnoten gezien als de gezondste noten, omdat walnoten de enige noten zijn met omega-3 vetzuren. Maar net zoals we groente en fruit gevarieerd moeten eten, omdat iedere soort zijn eigen samenstelling van vitamines, mineralen en andere voedingsstoffen heeft, is het ook verstandiger om gemengde noten te eten in plaats van slechts één soort. Houd je voedingspatroon dus gevarieerd en een 2 ons groente, 2 stuks fruit en een handjevol noten per dag. Gebruik noten als snack of als bestanddeel bij de maaltijden om interessante texturen en smaken toe te voegen, zoals in onze recepten met noten.

Lees meer over waarom noten gezond zijn.

 

Hoeveel noten moet ik eten?

Onderzoek wijst uit dat 30 gram oftewel een handjevol noten per dag, als onderdeel van een gezond dieet, je risico op hart- en vaatziekten kan verminderen met 30 tot 50%. Uit ander onderzoek blijkt dat ongeveer 60 gram oftewel twee handjesvol noten per dag nodig zijn om je bloedcholesterolgehalte te verlagen.

30 gram noten is ongeveer gelijk aan:

  • 20 amandelen
  • 15 cashewnoten
  • 20 hazelnoten
  • 4 kastanjes
  • 15 macadamia noten
  • 10 paranoten
  • 15 pecannoten
  • 30 pistachenoten
  • 10 hele walnoten of 20 halve walnoten
  • een handjevol gemengde noten

Lees meer over de voordelen van noten voor je gezondheid.

 

Zijn pinda’s noten?

Pinda’s zijn eigenlijk een peulvrucht in plaats van een echte noot. Ze hebben echter wel veel van de eigenschappen en de gezondheidsvoordelen van noten. De meeste studies naar de voordelen die het eten van noten heeft voor de gezondheid en voor diabetes maken geen onderscheid tussen noten en pinda’s omdat alle noten en pinda’s voordelen bieden voor de gezondheid.

Lees meer over de gezondheidsvoordelen van noten en waarom noten goed zijn bij diabetes.

 

Waar worden noten geteeld?

Noten worden over de hele wereld geteeld, sommige soorten groeien slechts in een zeer beperkt gebied (zoals paranoten) of hebben zeer specifieke omstandigheden nodig om commercieel aantrekkelijk te zijn (zoals macadamia noten), terwijl andere noten in meerdere continenten, klimaten of grondsoorten groeien. Lees meer over de notenteelt.

Amandelen
Amandelen worden geteeld in 46 landen, het grootste gedeelte van de wereldwijde productie komt uit de Verenigde Staten, Spanje, Iran, Syrië, Italië en Marokko. Lees de gedetailleerde cijfers over amandelen.

Cashewnoten
Cashews komen oorspronkelijk uit Brazilië, maar worden nu geteeld in 30 landen, waarvan de belangrijkste Vietnam, Nigeria, India, Ivoorkust en Brazilië zijn. Lees de gedetailleerde cijfers over cashewnoten.

Hazelnoten
Oorspronkelijk komen hazelnoten uit Europa en West-Azië. Tegenwoordig worden ze geproduceerd in 30 landen, waarvan Turkije de belangrijkste is. Italië, de Verenigde Staten, Azerbeidjaan en Georgië telen ook hazelnoten op grote schaal. Lees de gedetailleerde cijfers over hazelnoten.

Kastanjes
In 25 landen worden kastanjes geteeld, China is verreweg de grootste kastanjeproducent ter wereld, op grote afstand gevolgd door Turkije, Italië , Zuid-Korea, en Bolivia. Lees de gedetailleerde cijfers over kastanjes.

Macadamia noten
Macadamia’s zijn typisch Australische noten, het enige oorspronkelijke gewas uit dat continent wat ook in andere delen van de wereld kan groeien. Slechts 10 landen in de wereld produceren macadamia’s, naast vanzelfsprekend Australië zijn dat Zuid-Afrika, Hawaï, Kenia en Malawi. Lees de gedetailleerde cijfers over macadamia noten.

Paranoten
Omdat paranoten een specifieke bijensoort en een specifieke orchidee nodig hebben om geteeld te kunnen worden (lees meer over hoe paranoten geteeld worden), en deze zijn slechts in een klein deel van het Amazonegebied te vinden. Paranoten worden dus hoofdzakelijk in Bolivia en Brazilië geteeld. Lees de gedetailleerde cijfers over paranoten.

Pecannoten
Pecannoten staan bekend als typisch Amerikaanse noten (denk bijvoorbeeld aan traditionele Pecan Pie) en ze worden dan ook voornamelijk in de Verenigde Staten en Mexico geteeld. Zuid-Afrika en Australië produceren op veel kleinere schaal pecans. Lees de gedetailleerde cijfers over pecannoten.

Pistachenoten
In ongeveer 20 landen worden pistaches geteeld. De meeste komen uit Iran, de Verenigde Staten, Turkije, China en Syrië. Lees de gedetailleerde cijfers over pistachenoten.

Walnoten
Met name op het noordelijk halfrond worden walnoten geteeld. China is de grootste producent, gevolgd door Iran, de Verenigde Staten en Turkije. Lees de gedetailleerde cijfers over walnoten.

 

Eten & kookboeken (300x250)

Schrijf een reactie. Is deze pagina nuttig voor je?

*